Wednesday, 21 August 2013

दर्शन शिवजन्मभूमीचे



दर्शन शिवजन्मभूमीचे… 

दि. ११/८/२०१३ रोजी  आम्ही दुर्गवीर पुणे येथे एका बैठकीसाठी गेलो होतो.  तसे आम्ही वेळेत   निघालो, पण काही तांत्रिक कारणास्तव आम्ही साधारण ११ ते १२ पर्यंत जुइनगर रेल्वे स्टेशन ला बसून गप्पा मारत होतो ("मह्या" चा "महिमा" बाकी काय).  अगदी पोटभर गप्पा मारून झाल्यावर आमचा "मह्या" प्रकट झाला.  आम्ही दाटीवाटीने गाडीत जागा पटकावली ("व्याकि" ची रिस्क नको म्हणून मी खिडकी पटकावली ) पुढच्या प्रवासाची दिशा ठरली होती प्रथम सचिन जगताप बंधूंच्या घरी विश्राम मग पुढे एक बैठक आटोपून एक गडदर्शन.  तोवर सचिन बंधु फोन करून आम्ही कुठे आहोत याची खात्री करून घेत होतो.  पण आम्ही पहाटे पुण्यात पोचणार होतो त्यामुळे त्यांना आम्ही झोपायचा सल्ला दिला त्यानंतर आम्ही जवळपास सर्वच चिंतनात मग्न झालो. मध्येच एके ठिकाणी काळोखातील फ्राईड राइस खाउन पुढचा प्रवास सुरु झाला. शेवटी एकदाचे पहाटे पहाटे सचिन बंधूंच्या घरी पोचलो.  त्यांच्या एका खोलीत आम्ही सर्व जागा मिळेल तसे आडवे तिडवे झोपी गेलो.  सकाळी ७च्या दरम्यान झोपेतून उठविण्याची प्रक्रिया सुरु झाली.  श्रमदान मोहीम नसल्याने सर्व अगदी आरामात उठत होते.  इकडे सचिन बंधूनी पहिल्या टप्प्यातील चहा दिला आणि त्यानंतर इडली-चटणी चा नाष्टा येणार होता.  त्यामुळे आम्ही सर्व दातांना धार काढून बसलो होतो.  इकडे नाश्ता तयार झाला.  सर्वांनी दे दणादण इडली चटणी वर तावून मारला. नंतर आम्ही पुढच्या प्रवासाला निघालो. पुढे दुर्गवीर ची एक बैठक आटपून पुढे हडसर गडदर्शन मोहीमेचे आयोजन करण्यात आले. त्यानुसार आम्ही पुढे निघालो जुन्नर च्या दिशेने. शिवनेरी च्या पायथ्याशी आमचे दुर्गवीर बंधू स्वरूप पुरवंत यांच्या निवासस्थानी आम्ही जायला निघालो. तिथे आम्ही थोडा विश्राम करून चहापान करून पुढे निघालो किल्ले हडसर च्या दिशेन.  खूप लांबवरचा पल्ला पार पाडत आम्ही किल्ले हडसर च्या पायथ्याशी पोचलो पण पायथ्याशी पोचायलाच  इतका वेळ गेला होता कि गड चढाई व पुन्हा परतीचा प्रवास याचे नियोजन काही जमत नव्हते. मग आमच्या प्रशांत वाघरे बंधूनी आणलेली चकली आणि स्वीट थोड थोड वाटून खात आम्ही गड सर करायचा कि परत जाउन शिवनेरी दुर्गदर्शन मोहीम पार पाडायची याचा आम्ही विचार करीत होतो. तेव्हा तिथे काही गावकरी भेटले त्यांनी आम्हाला एक मोलाचा सल्ला दिला कि पावसाळ्यात चढाई करण्यासाठी हा गड थोडासा धोकादायक आहे शिवाय आम्हाला लवकरच परतीचा प्रवास करायचा होता.  शेवटी आम्ही गावक-यांचा सल्ला मानत परत निघालो खर तर सचिन बंधूंचा थोडासा हिरमोड झाला परंतु त्यामुळे त्यांना पुनच्छ शिवनेरी चे दर्शन होणार होते.  मग ठरलं आम्ही माघारी फिरत पुन्हा शिवनेरी गडदर्शन करायचं ठरवलं.  

ठरल्याप्रमाणे आम्ही किल्ले शिवनेरी च्या दर्शनास निघालो मनात खूप औस्तुक्य होत कि आपण शिवजन्म भूमीचे दर्शन घेणार आहोत.  प्रथम पोचलो शिनेरीच्या पायथ्याशी मनात हुरहूर होती कारण दर्शन होणार तो त्या पावन भूमीच… गडाची चढाई सुरु झाली साधारणपणे कोणताही गड चढाई करतान मन भरून येते त्या शिवकाळाच्या,  शिवराय आणि त्यांच्या मावळ्यांच्या आठवणीने. सतत स्वराज्याचे राजे अन शिलेदार आजूबाजूला आपल्या दिमतीला असल्याचा भास होतो.  पण शिवनेरी च्या पायथ्यापासूनच मन अक्षरश: पिळवटून निघत होत. आजूबाजूला एखाद्या गार्डन प्रमाणे झालेलं बांधकाम अक्षरश: या अमुल्य ऐतिहासिक ठेव्याचा अपमान करतय कि काय अस उगाचच मला वाटत होत.  दोन्ही बाजूना सिमेंटीकरण आणि परदेशी झाडांची लागवड!!! का? कशासाठी? एवढ्या पवित्र स्थळाचा काय हा बाजार मांडला होता? ज्या ऐतिहासिक वास्तूंचे जतन व्हायला हवे होते त्याच जीर्णोद्धार / नुतनीकरण कशा करिता? खर तर त्याच संवर्धन व्हायला हव? नुतनीकरण नाही!! पुढे गेलो महादरवाजाजवळ तिथे काहीतरी चुकतंय अस वाटत होत नंतर लक्षात आल मूळ दरवाजा साधारण गोमुखी असावा (असा माझा अंदाज आहे) पण त्यात खुपसा बदल करून तो निमुळता बनविला गेलाय.  का कुणास ठावूक मला त्याक्षणी वढू तुळापुर मोहिमीची आठवण झाली.  त्यावेळी तुळापुर या पवित्र ठिकाणाची होत असलेली अवहेलना पाहून मन असच चूकचुकले होते. पुढे गेलो तर दोन्ही बाजूना लोखंडी बार लावलेले.  पुढे काही ठिकाणी विजेचे खांब उभारलेले, तर कुठे काही लोक सहलीला आल्यावर गार्डन मध्ये बसल्याप्रमाणे बसून डबे खात होते. खिन्न मुद्रेन आम्ही सर्वजण पुढे जाऊ लागलो. जाताना आजूबाजूला एका पवित्र स्थळाच होत असलेल विडंबन पाहत पुढे जाऊ लागलो.  पुढे शिवजन्मभूमी जे छत्रपती शिवरायांचे जन्मस्थान मानले जाते व याच सुवर्णमयी क्षणाची आठवण म्हणून उभारण्यात आलेली एक शिवजन्माची आठवण. खर तर ती जागा डोळ्यात साठवून ठेवण्याजोगी होती म्हणून आम्ही त्याच्या समोर उभे राहून त्या जागेला डोळ्यात सामावून घेण्याचा प्रयत्न करू लागलो, पण त्यात हि खोड्या करणारे भेटलेच.  त्या वास्तूच्या खिडकीत बसून, पाय ठेवून फोटो काढणारे महाभाग हि होते.  तिथे डोक्यात अशी सणक गेली कि एकेकाला धरून धरून आपटावे.  अरे एवढी पवित्र जागा आणि तिथे पाय काय ठेवताय, बसताय काय…. अरे आपल्या सर्वांसाठी ते पवित्र मंदिरा प्रमाणे होते त्याची हि अशी विटम्बना.  या जागेच्या पायरीशी बसून तेथील शांत वातावरणात शिवरायांचे अस्तित्व अनुभवावे असे वाटले म्हणून आम्ही वर जाउन लागलो पण काय तिथेही या मुर्खांचा गोंधळ, आरडा ओरडा…. खरच आज जे काही मी पाहत होतो अनुभवत होत ते महाभयंकर होत.  जिथे शिवरायांच्या आठवणीने मन भरून यायला हवे तिथे त्या पवित्र स्थळाची होत असलेली अवहेलना पाहून मन हेलावून जात होते.  आम्ही त्या मुलाना समजाविण्यासाठी वरती गेलो तर मला तिथे अजून एक दृश्य दिसले तेव्हा मात्र माझा संताप अनावर झाला. एक तरुण FootBall घेऊन तिथे आला होता आता काय बोलणार . मी त्याला समजावले कि हि खेळायची जागा  नाहीय…. खरच जबाबदारीने हात बांधले आहेत नाहीतर ……… तिथून आम्ही निराश होऊनच खाली उतरलो.  पुढे त्यापेक्षा हि भयंकर एक तरुण तर चक्क दारू पिउनच आला होता त्याला स्वात:चा तोल सावरत  नव्हता इतका तो प्यायला होता.  मला सहन होत नव्हत नाईलाजाने मी तिथून निघालो. इच्छा असूनही मी तिथे काही करू शकलो नाही.  मी अगदीच दुबळा असल्याची मला जाणीव होऊ लागली.  शिवरायांचा, त्यांच्या पवित्र स्मृतींचा अपमान करणा-याविरोधात मी काहीही करू शकत नाही यापेक्षा लाजिरवाणी बाब माझ्या आयुष्यात नसेल.  पुढे मी एकाच गोष्टीचा विचार करत होतो, या जागेची होत असलेली विटम्बना पाहून राजेंना किती यातना होत असतील….हे सर्व पाहून गड उतरण्याच्या वेळेला एका तरुणाशी गाठ पडली तो तर चक्क सिगारेट फुंकत होता, प्रथम त्याला मी मराठीत समजावले पण कदाचित मी काय बोलतोय हे त्याला कळाले नसावे.म्हणून मी त्याला हिंदीत समजावले . त्यानेही जास्त न बोलता चटकन ती सिगारेट विझविली. पण दुर्दैव कि आपल्या फास्ट फूड वाल्या तरुणाईला सांगाव लागत कि हे गड-किल्ले तुमच्या पिकनिकसाठी नाहीत. हि मंदिर आहेत आपणा सर्वांची!!  त्यांना सांभाळा.  काय आणि किती बोलणार. या पवित्र स्थळांची होत असलेली विटम्बना आणि त्यामुळे मनाची होत असणारी घालमेल सहन करीतच आम्ही परतीच्या प्रवासाला निघालो. 

परत आलो आम्ही स्वरूप बंधूंच्या घरी तिथे कांदे-पोहे, जिलेबी आणि कॉफी चा बेत होता. आम्ही सर्व अक्षरश: तुटून पडलो सकाळपासून पोटात अन्नाचा दाणा नव्हता त्यामुळे दाणे दाणे पे लिखा ही खाणे वाले का नाम या ओळींना सार्थ ठरेल असा नाश्ता केला (पण इथे दाणे पोह्यांचे होते हा!! ) इथे स्वरूप बंधू, त्यांचे आई-वडील, स्वरूप बंधूंच्या भगिनी यांचे आदरातिथ्य व त्यांचे वडिलोपार्जित घर (कित्येक वर्ष जून असे घर) पाहून आम्ही गडावर जे अनुभवल ते थोड्या काळासाठी विसरून गेलो. नंतर स्वरूप बंधू व कुटुंबियांशी थोडी चर्चा करून आम्ही निघालो परतीच्या प्रवासाला. 

शिवनेरी वरून निघताना मनात खूप प्रश्न होते!!  गडावर जपण्यासारखे खूप काही आहे पाण्याच्या टाक्या, त्याच्या बाजूला असलेली शिवलिंग, एका खडकात असेलेले खोदीव टाके, गडाच्या बाजूला लेणीसदृश्य वास्तू असे खूप काही मग त्या वास्तू जपण्याऐवजी गडावर इतरत्र नूतनीकरण कशासाठी???  ज्या वास्तूची धूळ मस्तकी घेऊन जीवनाचे सार्थक करायला हवे तिथे कसल्या पिकनिक काढायच्या? ज्या वास्तूतील पाणी सुद्धा अमृतुल्य असेल तिथे मध्यपान करून कस काय जाऊ शकतो? जिथे शिवशाहीची धून कानात गुंजायला हवी तिथे कसला हा गोंधळ आणि आरडा ओरडा… कधी थांबणार हे सर्व… 
परत निघताना मनात होती ती फक्त आणि फक्त "चीड"…………। 
माझे अंतरंग
http://dhiruloke.blogspot.in/

Friday, 9 August 2013

शंभू राजे


नुकत्याच वाचनात आलेल्या छावा कादंबरीतील शंभू राजेंच्या आयुष्यातील स्वकीयांकडून फसविल्या जाण्याच्या भावनेवर आधारित हे काव्य…(चूक भूल माफ असावी)


आयुष्याच्या धनुष्यातून बाण केव्हाच सुटलाय,
शब्दांच्या भात्यात फक्त एकटेपणा उरलाय,

सुटलेल्या बाणाने लक्ष्याचा वेध केव्हाच घेतलाय,
आता परिणामांचा फक्त पर्याय उरलाय.

स्वकीयांनी फसविण्याचा मला घाटच घातलाय,
गनिमांवरचा वार आज आप्तांवर उगारलाय.

आजवर प्रत्येक वार संयमाने घेतलाय,
आत्ता मात्र संयमाचा बांध फुटलाय.

विश्वासाच्या बळावर नात्यांचा डोंगर रचलाय,
विश्वासघाताच्या कंपनाने सारा डोंगर खचलाय

दुर्गवीर चा धिरु
माझे अंतरंग
http://dhiruloke.blogspot.in/

Wednesday, 7 August 2013

हसू आणि आसू @ मोहीम मानगड - भाग १





हसू आणि आसू -  भाग १

दुर्गवीर सोबतची माझी मानगड, खुर्डूगड मोहीम दोन वेगवेगळे अनुभव देणारी ठरली.  संपूर्ण प्रवासात मनमुराद हसविणारे हसरे असे आणि खुर्डूगड च्या जवळ असलेल्या प्राचीन मंदिर व वीरघळीची अवस्था बघून मन पिळवटून टाकणारे असे दुहेरी अनुभव आले . या  लेखात मी मनमुराद हसविणारे अनुभव मांडणार आहे.  
खर तर मी ट्रेन ने जाणार होतो पण ऐनवेळी प्रशांत बंधूनी जास्त रिस्क नको म्हणून मला कामावरून थेट दादरला येण्याचे आवाहन केले.  गाववाला असल्याने आवाहनाला प्रतिसाद देत मी दादर ला पोचलो.  तिथे  संतोष दादा, राज दादा, नितीन दादा अगोदर हजर होते. थोड्यावेळात गाडी आली ह्या वेळी गाडी जरा हाय-फाय होती (दिसायलाच हाय-फाय  बर का?). गाडीतून आशिष बंधू, प्रशांत बंधू, निहार बंधू आले.सोबत शिवरायांची सुबक मूर्ती होती.   पुढे प्लान थोडा चेंज झाला आणि प्रशांत बंधू ट्रेन ने जायला निघाले तेव्हा मला हि गाडीत करमत नसल्याने मीहि सोबत गेलो.(इथे गाववाला हा Criteria लागू होत नाही हा!!).   पनवेल ला दिवा रोहा आली तेव्हा अजून एक धक्का बसला. माझ्या माहितीनुसार ट्रेन मधून फक्त अजित दादा येणार होता. पण पाहतो काय!!  सचिन रेडेकर,  सुरज कोकितकर, आणि मुख्य म्हणजे दुर्गवीर चे "शाहीर" "हरी ओम" फेम अनिकेत तमुचे यांचे दर्शन झाले. सोबत दुर्गवीरांगणा ओजास्विनी पावशेहि हजर होत्या.  ट्रेन मार्गाला लागली, आमच्या गप्पा गोष्ठी सुरु झाल्या. माझ्या बाजूला सचिन रेडेकर बंधू होते त्यामुळे मी गप्पा मारण्याचा प्रश्नच नव्हता. (तस माझ्या बाजूला सचिन रेडेकर ऐवजी सचिन तेंडूलकर बसला तरी मी काय बोलणार…) एका बाजूला शाहीर अनिकेत तमुचे, ओजस्विनी ताई आणि सुरज बंधू यांच्यात ऐतिहासिक विषयांवर चर्चा चालू होती. मी अधून मधून आगंतुक पाहुण्यासारखा त्यांची चर्चा ऐकत होतो.  दुस-या बाजूला प्रशांत आणि अजित दादा यांची शाळेतील गमती जमती वर चर्चा चालू होती.  त्यांच्या चर्चेतून मी Their आणि There यातील  फरक कसा ओळखावा याच ब्रम्हज्ञान शिकलो आणि त्यावर आम्ही मोहीम संपेपर्यंत हसत होतो. ते ज्ञान काय होते ते तुम्हाला प्रशांत आणि अजित दादा देतील.  नंतर एकदाचे पोचलो नागोठणे ला तिथून डेपो मध्ये जाण्यासाठी आणि तिथून पुढे जाण्यासाठी धडाम-धुडूम एस.टी. पकडायची होती.  डेपोत येणारी प्रत्येक एस.टी. आपल्यासाठी असा गैरसमज करून घेत आम्ही येणा-या प्रत्येक एस.टी. कडे धावत जात होतो. नंतर आम्हाला जाणीव झाली कि एस.टी. महामंडळाचे जावई नाही तेव्हा एस.टी. हि तिच्या वेळेवर येणार. नंतर आलेली एस.टी. पकडली आणि चक्क आम्हाला बसायला जागा मिळाली कारण नागोठणे वरून येताना आम्ही मिळेल त्याजागेत बसून जागा मिळवली होती अर्थातच त्यावेळी आमच्यापैकी एकालाही जागा मिळाली नाही. पण डेपोतून पकडलेल्या एस.टी.त आम्हाला बसायला जागा मिळाल्याने आम्ही सर्वजण निवडणुकीचे तिकीट मिळालेल्या उमेदवारासारखे खुश झालेलो.  शेवटी एकदाचे पोचलो गावात तिथे आमची हाय-फाय गाडी मागून आली.  आता काही लोकांनी  पुढे जायचं हे ठरल आम्ही गाडीने पुढे गेलो दुर्गवीर रामजी कदम यांच्या घरी, तिथे  मूर्ती उतरून ठेवली, रात्री साठी आवश्यक चादरी घेऊन आम्ही गावातील एका शाळेत विश्रामासाठी गेलो. तिथे भाकरी, चटणी, लोणच, फरसाण, शेंगदाणे अश्या आगळ्या वेगळ्या जेवणावर आडवा तिडवा हात मारत आम्ही जेवलो आणि चादरींची ओढाओढ करून झोपी गेलो. या चादरींच्या ओढाओढीत आमच्या निहार बंधूंची ७फुट X ३ फुट असलेली चादर साधारण  ८फुट X४ फुट झाली असावी.  रात्री मध्येच अमित शिंदे आणि प्रज्वल पाटील आले, तेव्हा तर गनीम आले कि काय या अविर्भावात मी उठून बसलेलो पण स्वकीय आहेत हे समजून निश्चिंत झोपलो. पण शेवटी प्रज्वल बंधूनी आमच्या चादरीवर आक्रमण केलेच. पण मीही त्या आक्रमणाला चोख प्रत्युत्तर दिल. शेवटी सकाळी अजित दादा आणि संतोष दादांनी सर्वांना उठविले.  थोड फ्रेश होऊन आम्ही मानगड सर करायला निघालो. 
गडावर जाताच संतोष दादाच्या योजनेनुसार मुख्य दरवाजाच्या ठिकाणी काही पाय-या जमिनीत गाडल्या गेल्या होत्या त्या बाहेर काढणे, दरवाज्यात पडलेल्या मोठ्या शीळा बाजूला करून वाट मोकळी करणे, हे आजच्या मोहिमेचे उद्दिष्ट होते.  त्यानुसार आम्ही श्रमदानास सुरुवात केली.  दादाने आम्हा सर्वाना काम विभागून दिली.  जड माणस जड दगड उचलण्यासाठी वेगळी केली गेली. मी, प्रश्नात वाघरे सचिन रेडेकर, अमित शिंदे दगड उचलू लागलो.  प्रशांत बंधू हाडाचे इंजिनिअर असल्यामुळे ते दगड वर चढविण्यासाठी कुठून कुठे उचलून  ठेवायचा हे सांगत होते त्यानुसार आम्ही ते दगड उचलत होतो.  कधी कधी आम्ही २-३ जण मिळून एक दगड वरती मोठ्या मुश्किलीने नेत होतो. वर गेल्यावर सचिन रेडेकर अगदी सहजतेने ते दगड एकट्याने नेत होते. कदाचित त्या दगडांनाहि लाज वाटली असेल सचिन दादांचा तो अवतार बघून.  इतके वर्ष ज्यांना कोणी जागेवरून किंचितही हलवू शकले नाही त्या दगडांना सचिन बंधू एकट्याने बाजूला करीत होते.  बाकीचे दुर्गवीर आजूबाजूची माती काढून एका ठिकाणी जमा करीत होते. त्यात दुर्गवीरांगणा ओजास्विनी ताईहि मागे नव्हत्या. मध्येच आलेल्या उपमावर यतेच्छ ताव मारून पुन्हा जोमाने कामाला लागलो.  हा हा म्हणता बरेचसे दगड आणि माती आम्ही बाजूला काढली होती. अधून मधून शिवरायांचा जल्लोष चालला होता.  अजूनही खुर्डू गडच्या पायथ्याशी असेलल्या पुरातन मंदिराला भेट द्यायची होती म्हणून गडावरची हि मोहीम आटोपती घेतली. श्रमदानाच सर्व साहित्य धुवून थोड फ्रेश होऊन मारुतीरायाला, शिवरायांना आणि मानाच्या मानगड ला वंदन करून गड उतरायला सुरुवात केली.  तिथूनच खुर्डूगडाच्या जवळ असलेल्या मंदिराच्या दिशेने जायला निघालो. या मंदिरात आम्ही काय अनुभव घेतले ते दुस-या लेखात मांडेनच 
मंदिरातून जाउन आल्यावर आम्ही परतीचा प्रवास  करणार होतो . त्यागोदर आम्ही एके ठिकाणी चहापाना साठी थांबलो. तिथे स्थानिक पत्रकार दुर्गवीर रामजी कदम यांनी खुर्डूगड च इतिहास सांगितला.  बरचसा इतिहास व संदर्भ माझ्या  लक्षात नाहीत.  पण या खुर्डूगडा वर असणा-या एका गुहेत एक तपस्वी साधू होते त्यांनी बाजी पासलकर यांना एक बाण दिला आणि सांगितले कि हा बाण ज्याच्याकडे राहील त्याचे नाव त्याच्या पराक्रमाने चंद्रसूर्य असेपर्यंत सर्वाच्या स्मरणात राहील, त्यांनी  बाण छत्रपती शिवाजी महाराजांना दिला, अजूनही तो बाण सातारा येथे आहे.  मोघलानी जेव्हा या परिसरात आक्रमण केले तेव्हा येथील गाव, मंदिर उध्वस्त केली येथील गावांच्या नावाचा बदल करण्यात आला. उदाहरण घ्यायचे तर निजामपूर, मशीदवाडी हि गाव त्या मोगली आक्रमणाची बळी पडलेली गाव आहेत. 
त्यानंतर आम्ही मुंबईच्या दिशेने निघालो एक तुकडी गाडी ने आणि दुसरी तुकडी ट्रेन ने जायचं अस ठरलं. त्यानुसार मी, अजित दादा, प्रशांत वाघरे, अनिकेत तमुचे, ओजास्विनी पावशे आम्ही सर्व ट्रेन ने निघालो. माणगाव स्टेशन ला ट्रेन पकडली तेव्हा ती  "मांडवी एक्सप्रेस" होती पण ठाणे ला उतरे पर्यंत मला ती "बैलगाडीच" वाटली.  असा हा बैलगाडीचा प्रवास करत आम्ही रात्री उशिरा घरी पोचलो.  या संपूर्ण मोहिमेत अश्या प्रकारे आम्ही अनुभवले मनमुराद  क्षण…… 
दुर्गवीर चा धिरु
माझे अंतरंग
http://dhiruloke.blogspot.in/

Thursday, 1 August 2013

किल्ले सुरगड


किल्ले सुरगड तालुका रोहा, गाव खांब येथे वसलेला एक गड घेरा सुरगड या नावाने ओळखला जातो. रोहा - कोलाड - खांब - वैजनाथ (एस. टी. / सहा आसनी रिक्षा) २० कि.मी. अंतर. पायथ्यापासून अंतर २५० मीटर. मध्यम चढाई श्रेणीचा हा गड. या गडावर चढाई करण्यासाठी खांब गावातून दोन मार्ग आहेत पहिला मार्ग चढताना मध्येच एक दगडी घळ चढून जावे लागते. हि घळ पार करणे थोड कठीण आहे परंतु दोरीच्या साहाय्याने हि घळ पार करता येते. दुसरा मार्ग या घळीच्या सभोवती फेरा मारून गेल्यावर आहे. घळ येण्यापूर्वी डाव्या बाजूला इंजाई देवीचे मंदिर आहे. सध्या इथे मंदिराचे अवशेष व मूर्ती बाकी आहे. घळ पार केल्यावर म्हणजेच दक्षिणेकडून पुढे गेल्यावर गडावर जाण्यापूर्वी वाटेत एक मारुती शिल्प आहे या मारुतीच्या कमरेला खंजीर लावलेला आहे. सध्या या शिल्पाची अवस्था थोडी वाईट आहे. पुढे एक धन्य कोठार आहे. माथ्यावरून उत्तरेकडे गेल्यावर हेमांडपंथी मंदिराचे अवशेष आहेत तिथे पूर्वी तिथे शिवमंदिर होते असे मानले जाते. गडावर किमान १४ टाक्या आहेत संशोधन केल्यास अजूनही टाक्या मिळण्याची शक्यता आहे. वरती एक बुरुज आहे व अरबी व फारसी भाषेतील एक शिलालेख आहे. या शिलालेखावर सुरगड असा स्पष्ट उल्लेख आहे. आज गडाची अवस्था फारशी चांगली नाही. ,आणि म्हणूनच दुर्गवीर प्रतिष्ठान मुंबई, चे अध्यक्ष संतोष हसुरकर यांच्या संकल्पनेतून आणि दुर्गवीर च्या सर्व ज्ञात - अज्ञात शिलेदारांनी एकत्र येऊन ५ फेब्रुवारी २०१२ रोजी सुरगड श्रमदानास सुरुवात केली.
मुंबई आणि पुणे येथून अनेक शिवप्रेमींनी येथे येउन कित्येक मोहिमा यशस्वीरीत्या पार पाडल्या. पुण्याच्या शिवप्रेमी / गडप्रेमीना एकत्र करण्याचे काम दुर्गवीर चे पुण्याचे शिलेदार सचिन जगताप व प्रदीप पाटील यांनी उत्कृष्टरित्या पार पडले आहे. दुर्गवीर परिवाराच्या आत्तापर्यंतच्या मोहिमांमध्ये टाक्यांची साफसफाई करण्यात आली. या टाक्यां मधील पाणी गडप्रेमीना वर्षभर पिण्यासाठी वापरता येते. टाक्यांच्या साफसफाई सोबत पायवाटेचे कामही करण्यात आले. दुर्गवीर च्या शिलेदारांनी गडाच्या परीसरात इतस्तत: पसरलेले भलेमोठे दगड उचलून वापरले. या पायवाटेच्या सहाय्याने कोणतेही दुर्गप्रेमी न चुकता गडमाथ्यावर पोहोचू शकतात. पायवाट व टाक्यांच्या शिवाय दुर्गवीर परिवाराने गडावरील मंदिराची बांधणी करण्याचे संकल्प आहे. मंदिराचे बांधकाम करताना कोणतेही सिमेंट चे बांधकाम करण्याचे दुर्गवीर ने कटाक्षाने टाळले. मंदिराच्या बांधकामाचा शुभारंभ दुर्गवीर च्या शिलेदारांनी अन्साई देवीच्या मंदिराचे काम सुरु आहे. या मंदिरा च्या बांधकामासाठी गडाच्या परिसरातील मोठमोठे दगड उचलून आणून रचण्यात आले. भविष्यात गडावरील शिवमंदिर, मारुती मंदिर बांधून पूर्ण करण्याचा मानस आहे.
दुर्गवीर च्या मुंबई च्या दुर्गवीर आणि वीरांगणानि हे गडकोट जपण्याचे शिवधनुष्य उचलण्याचे ठरविले आहे. गरज आहे ती तुम्हा सर्व शिवप्रेमींच्या सहकार्याची.
तुम्हाला या श्रमदान मोहिमेत सहभागी व्हायचे असल्यास संपर्क करा

संतोष हसुरकर :- 9833458151
अजित राणे :- 8097519700
नितीन पाटोळे :- 86558 23748
सचिन जगताप (पुणे) :- 9890662885
प्रदीप पाटील (पुणे) :- 9404137023
http://www.durgveer.com/
https://www.facebook.com/Durgveer.warasGadDurganch
https://www.facebook.com/groups/durgveer/
"दूर्गवीर प्रतिष्ठान"
नोंदणी क्रमाक: जि.बी.बी एस.डी.१६१३/२०१०
धोभी घाट, वाकोला ब्रिज,
सांताक्रुज (पू) मुंबई ४०००५५.
ईमेल: durgveer.com@gmail.com
santoshhasurkar@yahoo.com,


दुर्गवीर चा धिरु
माझे अंतरंग
http://dhiruloke.blogspot.in/ — 

गरज

कुणी नेहमीपेक्षा चांगल वागतंय की समजायचं "तुमची गरज लागलीय" कुणी नेहमीपेक्षा वाईट वागतंय की समजायचं "त्यांची गरज भागलीय...